Sandrah Maas Saudagal

Labing a Bayk

Nakapila lagon den su bayk i ama
Penggamitin meka pamasa sa mawatan
Pagaran meka pelu sa palaw
Pagaran meka pedtalaw
lu sa bala a walay

Tuba i penggamitin ko meka mapita
nu kasembelan su karakel a pagitong
nu mawa su malibuting a pamusungan
nu mawa su kalidu a ginawa
Adidibu mawa

Aren gay a kaudtang su bayk—
‘di pakabalans
‘di pakatindeg
Kawan na sambel
‘di pakaginawa

Aren gay a nawa su kadina na bayk
‘di ko katawan i panun i kapambalingan ko
‘di ko katawan i panun i kapapadtidto
‘di ko ren katawan i panggulan ko
Nawan ako ren sa inam

Mapita endo magabi
‘di ren kawan a madakel a pagitong
‘di ren kawan a kasakit a pamusungan
‘di ren kawa su mawasa a mata
na nalimuran sa ig a lu a mana ulan

Ugeyda su bayk anto,
pakatindeg pon bisen
pakagaga pon pelakaw
Nawyag pon
Nawyag ako pon

An Old Bicycle

Years have passed,
Ama’s pedal bike is still striving;
making use of it to buy something.
ridden when heading to mountains; and
ridden for neighborhood visits.

I use it every morning—
to release the thoughts left unspoken
to take away darkness from within
to let go of all resentment and bad feelings.
May it all fade.

Sometimes, the bike falls;
losing its balance,
unable to stand,
slowly suffocating,
unable to breathe.
Sometimes, the chain slips away;
unable to find my way back,
unable to fix what’s broken
Lost without direction,
I’m left hopeless

From dawn to dusk—
never been free from countless thoughts,
bitterness always lingers,
eyes left undried;
tears pouring like rain

Yet, the bike
still stands, walks, survives
It refuses to die
I’m still alive

Victor Reyes

“sabay ka?” “sa susunod na lang,
baka, ‘kay gulong-gulo ngayon
itong aking ulo; nagdadalawang
isip na kailangan pa ba? baka,
kaya naman na— o kakayanin ko,
mag-isa, baka, sa susunod
wala na, ako… kay tila may digmaan
na ‘di ko yata kayang
ipanalo— maingay, umuugong na tila
kuliglig na ayaw huminto sa paghuni sa
guni-guni, nambubulabog, pilit
kinukubkob ang bawat sulok, winawasak
ako, dinudurog ako at ang tahimik, dili
lang ko magsabay, baka ‘di nako
kaya, oras nyo’y maaksaya” “sakto
bai, sabay ka— kay di mo
na man kailangan solohin
ang alimpuyo ng lugmok, hayaan
mo’t mauubos din ang lumbay ng
dapit hapon— lumilipas din ang
mga dagok, maging hagupit ng
masamang kahapon ay nawawala, sama
ka na, tapok ta, pakawalan mo na bigat; ang
hirap; yakapin mo sana ang
pag-asa, tara, mapakikinggan ka, dumito
ka,” “sabay lang—buntong hininga, muna.”

Ahmadserany Kiram

Sa umaga,
ang pipiliing ulam ay gulay
hindi dahil iyon ang paborito,
kundi dahil kaya itong hatiin
hanggang hapunan.
Bawat subo ay pagtitipid,
bawat lunok ay pangarap na pilit binubuhay.

Sa loob ng silid-aralan,
nakangiti siyang nakikisabay sa tawanan,
ngunit hindi makapagpalibre
kahit minsan sa mga kaibigan.
Sa bulsa niya’y baryang kumakalansing,
kulang para sa luho,
sapat lamang para hindi tuluyang mawalan.

Kapag sumisikip ang tiyan sa gutom,
candy lamang ang kanyang kakampi.
Isang pirasong tamis
upang dayain ang kumukorap na sikmura,
habang pilit inuunawa ang leksyon
kahit ang isip ay hinihila ng pangangailangan.

Sa dormitoryo,
madalas may kumakatok sa kaniyang pintuan,
bitbit ang mumunting hiling na magpa-load.
Sa bawat numerong kaniyang sine-send-an,
unti-unti ring nadaragdagan ang kanyang allowance,
at nagkakaroon ng pangbayad sa xerox
ng mga handout na kailangan sa kinabukasan.

Maraming gabing pagod ang katawan,
ngunit hindi natutulog ang kanyang pangarap.
Sapagkat alam niyang ang hirap
ay hindi tanikala kundi hagdan
bawat baitang ay sugat,
bawat hakbang ay laban
patungo sa buhay na matagal niyang inaasam.

At dumating ang araw ng tagumpay.
Ang binatang dating kinakapos
ay ngayo’y matatag nang nakatayo.
Hindi man marangya ang kanyang naging daan,
ito nama’y hinubog ng sipag, tiyaga, at dangal.
Sapagkat ang tunay na tagumpay
ay isinilang mula sa mga panahong
halos mawalan na siya ng pag-asa,
ngunit pinili pa ring magpatuloy.

Aleah Sulayman Bantas

In Retracing A Memory

there is a photograph of a girl in a white dress
inside an album, kept only by a plastic rack

I grew up remembering how to pick kapok,
separate the seeds, each one,
fruit in search of an embrace
in the verses of Mahmoud Darwish,
on a river dying of thirst.

After class of halaqah, reading the Qur’an,
a white face, eyes narrowed into a slit.
Into the echo of a daughter singing.

In such happenstance,
I do not mind being named after a flower,
for it holds a thought of tenderness,
the aftertaste of nectar on the tongue.
Not of conquests,
of peace agreements
typewritten in birth certificates,
taking shelter under an awning of coconut fronds.

Listen, I’m trying not to be a poet,
to the screech of a gunmetal,
a poet is nothing but a prey.

Bilu

 Cerulean in my native language
is only blue and no other names.
Bilu for the sky, for dye, for the sea.
For how we hold color,
and how it sits in my tongue—
the foreign names we want them to carry.
but all blues are made of one loveliness.
Before the rustle of ipil-ipil trees at dawn,
in glass washed pale by rain
and waves crashing.
In corals under shallow light,
I borrow colors
and watch them fall back
into one word. I have only bilu.

Sherwin Anthony M. Nebit

Ang Orasan sa Dingding

Tik-tak, tik-tak,
Bakit ba nagmamadali ang mga kamay mo?
Gusto mo ba akong ihatid agad sa bukas,
O hinahabol mo lang ang kahapon?

Sabi ni Nanay, may mahiwagang madyik ang bawat segundo.
Kaya heto, nakatitig ako sa iyong mukha,
Inaabangan ang pagtalon ng susunod na minuto,
Sana, isama mo ako sa iyong pagtakbo.

Kung Saan Nagtatago ang mga Kulay

Kapag sumapit ang gabi at namatay ang ilaw,
Saan pumupunta ang dilaw ng araw?
Saan natutulog ang asul ng dagat?
Pumapasok ba sila sa aking mga mata
Upang maging pintura ng aking mga panaginip?

Huwag kang matakot sa dilim, bulong ng hangin,
Nakahiga lang ang mga kulay sa iyong gilid,
Naghihintay lang na muling magising.

Ang Unan Kong Ulap

Ang unan ko sa gabi ay hindi lang bulak.
Ito ay isang piraso ng ulap na nalaglag mula sa langit.
Kapag ipinatong ko ang aking pisngi,
Naririnig ko ang bulong ng mga ibong lumilipad.

Dinadala ako nito sa itaas ng mga bubong,
Nilalagpasan ang mga puno at kable ng kuryente.
Sa aking unan, ako ang kapitan
Ng barkong naglalayag sa kalawakan.

Ang Multo sa Kumot (Ay Pusa Lang Pala!)

May gumagalaw sa dulo ng aking kama!
Isang anino na may dalawang makinang na mata.
Pigil ang aking hininga, tago ang aking ilong,
Puso ko’y sumasayaw sa takot at kaba.

Ngunit nang maglabas ito ng isang mahinang… “Miyaw,”
Ay! Si Muning lang pala na naghahanap ng kayakap.
Ang takot ay parang bula,
Isang hipan mo lang, nawawala.

Ang Sikreto ng mga Bituin

May mga gabi na tila may ginto sa langit.
Sabi ng Lolo, ang mga bituin daw ay mga butas
Sa sahig ng langit kung saan sumisilip ang liwanag.
Ngunit para sa akin, sila ay mga alitaptap
Na napagod lumipad kaya kumapit na lang sa itaas.
Kumukurap-kurap, nag-uusap sa sariling wika,
Sinasabi nilang, “Matulog ka na, bata, bantay kami sa yong paggising.”

Ang Almusal ng Daigdig

Pagkagising sa umaga, amoy sinangag at tuyo.
Sumasayaw ang usok mula sa mainit na tsokolate.
Ang araw ay sumisilip sa bintana,
Gaya ng isang dilaw na itlog na niluluto sa kawali.

Ang umaga ay isang bagong pahina,
Masarap, mainit, at handang simulan.
Kakainin ko ang bawat sandali ng may ngiti.

Sa Likod ng Salamin

Sino ang batang nakatayo sa harap ko?
Kapag ngumiti ako, ngumingiti din siya.
Kapag kumaway ako, kumakaway din siya.
Gusto kong tanungin: Saan ka nakatira?
Mayroon din ba kayong aso sa loob ng salamin?
Pareho ba tayo ng iniisip ngayon?
Mahiwagang kambal na gawa sa liwanag,
Salamat sa pagiging kasama sa bawat umaga.

Ang Lihim na Wika ng mga Puno

Nakinig ka na ba sa kuwento ng mga dahon?
Kapag umihip ang hangin, nagbubulungan sila.
Shhh, shhh, shhh, ang sabi ng lumang mangga.
Sinasabi nila ang tungkol sa ulan na darating,
O kaya’y sa ibong nagtayo ng bahay sa kanyang sanga.
Hindi mo kailangan ng diksyunaryo upang sila’y maunawaan,
Sapat na ang tumahimik, pumikit, at makinig gamit ang puso.

Ang Baon Kong Pangarap

Sa aking bag, walang puwang para sa lungkot.
May kwaderno ako para sa mga drowing ng rocket ship,
May krayola para kulayan ang mga malulungkot na pader,
At may baon akong sandwich na gawa sa pagmamahal ni Nanay.

Ngunit ang pinakamahalagang baon ko ngayong araw
Ay ang aking mga “Bakit?” at “Paano?”