Mona Blao Mapandi

Katusan bun u para sa laki, ka matuntul bun su lalan,
sa ‎malangyap den su mga pakasikut, na maawa bun su kan-dwadwa.
‎Katusan bun u para sa laki, ‎mailay ko bun su palitan nu tutulo, ebpawang kanu lalan, a naukol sa laki.‎

Katusan bun u para sa laki, ka lemumpak man su mga batalwan,
na maaden bun su kabagel nu kapet, a sabapan nu kagkapulo nu Iman.
‎Katusan bun u para sa laki, ka kadsabaran su kapangapa ko,
ka niya su Hikma a tutulo nu Allah, sa lalan a naka-Qadr.
Katusan bun u para sa laki, ka semalig ako kanu ukulan Nin,
apya ngin i kaaden na kabelalakaw, i layab endu guligaw.
Katusan bun u para sa laki, su lekanin a Rizqi sa laki, na tidtu a pedtaliman,
maayun bun su timpu, su pamusungan na baginam.‎

‎Katusan bun u para sa laki, ka langun bun na egkapya.
ka su limu nin na nyabun belibet sa laki, sa magabi, sa malmag.
Katusan bun u para sa laki, ka matun bun su lilintad nu manggiginawa,
matalima sa aden kapangalimbaban nin, su lugal a naumon sa laki.
‎Katusan bun u para sa laki,
malmu a labi lawan i kapya nin.

If It’s Meant For Me
Translation by the author

Jevin Astillero

(Noong minsang napadpad sa Ground Zero, taon 2023)

Ang hayag na may patunay na may buhay ang syudad
ay ang mga bagay na naririnig nang walang nililikhang tunog;

Ang mga lumot sa pasi-pasilyo.
Ang nagsitaasang damo sa dating mga bakuran.
Ang bukas at wala pa ring takip na mga bintana’t pintuan.
Ang mga butas na pader.
Ang hungkag sa ilalim ng mga sahig.
Ang epistolaryo ng mga uka sa lumisang tagapangalaga.
Ang mga sumisilip na kalawanging kabilya.
Ang nakaburdang sugat ng mga edipisyo.
Ang butil ng ulan na walang pasabi ang pagpanhik
sa mga talulot sa paligid.
At ang bituin na bumibisita pa rin sa mahamog na umaga —
sa malamig na lupa.

May buhay ang syudad dahil may yugto ito ng kamatayan.
May buhay ang syudad dahil nakatakda ulit itong isilang.

Jamil Mabandis

(poetry in Maguindanaon with English translation by the author)

Singanin nu Pamusungan

Di pakapangimbenal su ginawa
Kanu taginepen a bimaba
Lu ebpun kanu mga gabun
A dinemegka kanu leka a ngala.

Sabap seka i ulak nu atay
A minetu sa limu
A nagumbus sa bulawan
A minunga sa sigay.

Sigay a ‘kena pakadulat
Ka sigay a malanat
A mana pasidaw
A pakatana ku ginawa.

Seka su inigkahanda nu Tuhan,
Singanin nu pamusungan.
A lu natun kanu pageletan
Nu taginepen endu tademan.

Na sa uman kutika
A pembalingan kanu itungan.
Sangat a di gapangimbenalan
A niya ka kanu adapan.

Sabap seka i katumanan
Nu langun a singanin
Nu nyaba pamusungan.

My Heart’s Desire

My own self can hardly believe
That a dream has descended
From the clouds
And found its rest in your name.

For you are the flower of the liver
Grown from kindness
Bearing fruit of gold
And sprouted with light.

A light that does not wound
But lingers gently
Like a lullaby
That quiets the restless heart.

You are what the Divine has destined,
The longing my heart once held
Now found somewhere
Between dream and memory.

And in every moment
My mind returns to this
A quiet disbelief
That you stand before me.

For you are the fulfillment
Of every dream
My heart has ever known.

Na u Mauma Su Gay

Na u mawma su gay
A itagak aku nengka
Na lu aku nengka
Itabun ku dedsan nu lagat.

Ka lu ku ba inipamula
Su langun nu tademan.
Endu kagagasan nu
Bagel su lidu nu ginawa.

Na u mawma su gay
A itagak ako nengka
Na lu aku nengka
Itabun ku kapedsedep nu senang.

Ka tu ba i kutika
A matana su sambel
A pakadtiyakap ku badan
A pakalimpang kanu ginawa.

Na u mawma su gay
A itagak aku nengka
Na lu aku nengka
Itabun ku limu nu magabi.

Ka lu ba su ulan-ulan
A sindaw nu pamikiran
Endu mailay ku su mga bitun
A nakakineg ku mga singanin.

Na u mawma su kutika
A dumadsang su ulan
Na pandaya ka saki
Ka endu di nilan gailay.

Su mga lu a minigis
Sa kaleges nu kaludan
A tanda nu lilini
A di den kambalingan

When the Day Comes

When the day comes
That you leave me
Leave me by the sea
On a quiet shore.

There I planted
All of our memories
So the waves can pass through
And slowly ease the weight in me.

When the day comes
That you leave me
Leave me
In the setting sun.

Because it will be the time
That the wind becomes gentle
That will care for my soul
And will entertain me.

When the day comes
That you leave me
Leave me
In the night.

Because the moon is there
That will enlighten my mind
So that I can see the stars
That listened to all of my wishes.

And when the time
The rain falls
Just let me
So, they can’t see.

My tears flowing
Falling as quickly as the far sea.
A sign of a love
That can never be brought back.

Unong

Nailay ku seka
Kanu masla a katri.
Bagiga. Bangalingkakep.

Nabulig su mga suled nengka
Kanu kaudtatan nu igan.
Bamagulyang.

Sabap sa nauma den
Su gay a ipegkagilek ku.
Gay a kapebpitas nengka sa laki.

Linemudsu sa kinabatya ku paraman
Sangat a lidu sa ginawa
A di masaupama.

Minigis su lu
Sa mana kaleges
Nu kaludan.

Linemengis.
Mana natagak a manuk
A bagu namitas.

Mana madsugat a mamayug
A di mataw medtas
Kanu lalan.

Nakatundug su kina ligu sa leka
Nu mga matana a lima.

Ugayd na ya ku da tika,
Na kinailay ku kanu
Maputi a ginis.

Ginis a ipegkalimbos kanu
Matenggaw a lawas nengka.

Ginis a dala suga nin.
Tanda nu kapedtangka nengka,
Taman sa taman.

Burial Shroud

I saw you
Upon the wide bed.
Lying still. Your hands gently clasped.

Your siblings gathered
At the end of the bed.
Weeping.

For the day had come
The day I feared the most.
The day you departed from me.

It began with the reading of the Holy Book.
My heart, overcome with a grief
Too deep to explain.

Tears fell
As swiftly as the rushing current
Of a distant river.

I cried aloud
Like newly hatched chick,
Left behind.

Like a little child
Who does not know yet
How to cross the road alone.

Then, came the bathing of your body
By the gentle hands.

But what I could not bear,
Was when I saw
The white cloth.

The cloth that would wrap
Your cold body.

A cloth without design.
The final mark of your leaving me
For a lifetime.

Yassin Guro Hadji Basher

Ska’e pkababaya’an ak’n,
So langon a galbek ka,
So langon a parangai nga,
So langon a paraheyasan ka.
Ska’e unga o puso ak’n,
So kalilintad o pamekeran ak’n,
So katatakna o puso ak’n,
So warna o kawyag-uyag ak’n.
Ska’e da lawan n’yan rk’n,
So bangsa na matag bangsa,
So tamok na matag tamok,
So kataid na matag kataid,
Ska’e ipgaget o puso ak’n,
So sowara akn na sii rkabo,
So pamekeran akn na sii rkabo, ll
So salimpokaw akn na sii rkabo.
Ska’e da lawan niyan,
Ska’e da toonanon,
Ska’e da laged iyan,
Ska’ da taman niyan.
Ska’e ladyawan,
Ska’e parawaten,
Ska’e di biyaten,
Ska’e bolawan.

English Translation by the Author

My love

You are the one I love,
All that you do,
All your essence and character,
All your beauty and splendor.
You are the essence of my heart,
The profound peace of my mind,
The quiet tranquility of my spirit,
The vibrant color of my existence.
You are the strength of my heart,
My voice is dedicated to you,
My thoughts are focused on you,
My every waking moment is for you.
You are the strength of my heart,
My voice is dedicated to you,
My thoughts are focused on you,
My every waking moment is for you.
You are without comparison,
You are utterly unique,
You are unmatched in form,
Your greatness has no end.
You are a guiding light/ideal,
You are the standard to follow,
You are everlasting/immutable,
You are precious gold.

Norhana Maguid

Mula sa ibayo may huwad na pag-asa,
Bulawan a pedtinang sa mga mata
Inagos ng dagat, kinang ng araw at tala
Inipailay kanu mga Moro a manguda

 Paanyayang paglaban para sa bansa
Di mapaulipen sa madakel a banyaga
Balot man takot at lubhang pangamba
Minayun, mimbag’l endu midsapa

Sa lupa ng Corregidor dumampi ang mga paa
Su mga kangudan lu den ba mindal’pa
Bagsik ng alon di nila alintana
Timigk’l sa tar’m para kanu dal’pa 

Lumipas kayraming mga tala
Dala pun ganggula tidtu a naangga
Ang tanong ng marami’y, “Ano ba? Ano ba?”
“Mana kami bilanggo, ngin i ad’n siya?”

Isang gabing umawit ang mga bala
Bamedtulog silan, p’bpipireng i mga mata
Mga hagulgol ng pusong may kaba
Inimatayan silan, La’natallah!

Nakatakas mula sa pulang alon isang kaluluwa
Kalibut’ngan i gailay sa ‘mbala-bala
Sugatan man sa tuhod at may dugong sariwa
Napauma sa tudtol a di masaupama

Mga along tahimik pumalahaw ng sadya
Tudtol a masakit, di den silan p’nggaga
Sugatang puso at pulang mga luha
“Matu tanu! Di tanu mapandaya!”

Sumiklab na nga ang madugong umaga
Di den mapadapat, itind’g su agama
Ang lahing Bangsamoro – makikibaka
Babay endu mama taman na makagaga

Sa aming diwa di mawawala
Masakit a natala ‘ndu mga nanggula
Mga buhay na naglaho at pangalang binura
Tad’man sa pamusungan su gay nu Jabidah.

English translation by the author

Silent Cry

From distant shores, a false hope came:
a glint of gold that burned the eyes,
borne by the sea, lit by sun and star,
and shown to the Moro youth.

Urging them to fight for the land they loved,
to stand against ruthless colonizers.
Though wrapped in fear and uncertainty,
they swore as one, and answered the plea.

On the soil of Corregidor, they landed,
embraced a stranger shore.
The waves were alien, the dangers unknown;
they held back their tears for home.

Stars set and rose again,
yet nothing came.
They began to wonder: ”What is this?
Have we become prisoners, suddenly, haven’t we?”

Then, one grim night, the bullets sang
their bitter melody to the sleeping ones,
to the tightly sealed eyes,
to the silent cries of frightened hearts,
slaughtered by the cursed ones of Allah.

One soul fled through the sea of blood,
met the dark shadows that closed in.
He crawled, bloodied at the knees,
and his message brought a pain beyond words.

The silent waves cried out at last—
the story too cruel, too heavy to hold.
Wounded hearts bled tears of rage:
”This is not right! Let us rise and fight!”

A blood-soaked morning broke upon them:
they would endure no more.
The Bangsamoro rose for their rights:
men and women, all who could.

And in our minds, it shall never fade:
the pain we bore, the things we saw,
the wasted lives, the erased names:
a remembrance carved in our hearts,
the day of Jabidah.